Sık Kullanılanlara Ekle
Anasayfam Yap





YILLARA SARİ İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİNDE ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR PDF Yazdır E-posta
Yazar Bessat ÖZ   
Perşembe, 18 Şubat 2010 00:20

YILLARA SARİ İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİNDE ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesi gereği, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarım işlerinde; işin kar veya zararı işin devam ettiği yıllarda beyan edilmeyerek o işe ait geçici kabulün yapıldığı veya işin fiilen bittiği yıla ait beyannameyle beyan edilir.

Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde işin bitişi ve beyan edilebilme durumu 193 sayılı Gelir Vergisi Kanun’un 44. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, inşaat ve onarım işinin geçici ve kesin kabul usulüne tabi olduğu hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih; diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih, bitim tarihi olarak kabul edilecektir.

Dünyanın başka yerinde karşılaşmadığımız yıllara sarilik yöntemi devletin vergi alacağını zamanında alamaması sonucunu da beraberinde getirmektedir. Devletin zamanında alamadığı vergi alacağının bir nebze giderilmesi ve mükelleflerin işin bitiminde vergi ödeme güçlüğü çekmeleri gibi sakıncaları gidermek için 193 sayılı Kanun’un 94. maddesiyle, 42. madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedelleri üzerinden % 3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması öngörülmüştür. Aynı hüküm 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15. maddesinde de bulunmaktadır.

Bir inşaat ve onarma işinin 42. madde kapsamına girebilme şartları:

  • İş inşaat ve onarım işi olmalıdır. (dekapaj işleri de inşaat işi sayılır.)
  • İnşaat ve onarım işi başkalarının nam ve hesabına taahhüde bağlı olarak yapılması gerekir.
  • İnşaat ve onarım işi birden fazla takvim yılını kapsaması gerekir. İnşaat ve onarım işinin birden fazla takvim yılını kapsaması; başladığı tarihten itibaren 12 ayın geçmesi anlamına gelmemektedir. Yıl olarak iki yıla sarkması yeterlidir. Örneğin; sözleşmeye göre işin başlama tarihi 15.10.2009, işin bitim tarihi 15.01.2010 olması 2009 ve 2010 yıllarında işin devam etmesi durumunu ortaya çıkarmakta olup ilgi işin yıllara sari inşaat işi sayılması için yeterlidir.

Özellik Arz Eden Durumlar:

A.   İşin Başlama Tarihi:

İşin başlangıcından ne anlaşılması gerektiği konusu kanunlarda düzenlenmemiş olup uygulamada sözleşmenin imzalandığı tarihin esas alınması ve işyeri tesliminin yapıldığı yer teslim tutanağında yer alan tarihin esas alınması şeklinde iki farklı görüş vardır. Bize göre yer teslim tutanağının hazırlanarak işyeri tesliminin yapıldığı tarihin esas alınması daha adil gözükmektedir. Özellikle yükleniciden kaynaklanmayan sebeplerden dolayı işyeri tesliminin geç yapıldığı durumlarda, iş başlangıcının, sözleşmenin imzalandığı tarih olarak alınması yüklenicinin mağduriyetine neden olabilecektir.

B.   Ek Süre Verilmesi Nedeniyle İşin Yıllara Sari Olması:

Sözleşmede yer alan iş bitirme tarihi sonuna kadar bitirilemeyen proje, müteahhit firmanın veya işverenin talebi üzerine işin bitirilme tarihi ileriye ötelenebilir. Verilen ek sürenin sözleşmede yer alan iş bitirme tarihine eklenmesiyle yıllara sari durumuna gelen işlerde, ek sürenin verildiği tarihten itibaren ödenen hak edişlerden gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekir. Ek sürenin verilmesinden önce ödenmiş olan hak edişlerden ise geriye dönük bir kesinti yapılmaz.

Örneğin, 10.02.2009 tarihinde başlayıp, sözleşmeye göre 10.10.2009 tarihinde bitirilmesi gereken bir inşaat veya onarım işinde, 10.10.2009 tarihinde verilmiş olan ek süre ile işin bitim tarihi 31.01.2010 olarak belirlendiği durumda, 10.10.2009 tarihinden sonra düzenlenen hak edişlerden gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır. Bu tarihten önce ödenmiş olan hak edişlerden ise geriye dönük bir kesinti yapılmayacaktır.

C.    Ek Süre Verilmesi Nedeniyle Yıllara Sari Olan İşlerde Kar veya Zararın Beyan Dönemi:

Ek süre verilmesi nedeniyle yıllara sari olan inşaat ve onarım işlerine ait kar veya zarar; ek sürenin verildiği tarihi takip eden Geçici Vergi dönemlerinde beyan edilmez. Aynı koşul ek süreyi takip eden Kurumlar Vergisi dönemi içinde geçerlidir. Ek süreyle birlikte iş artık Yıllara Sari İnşaat ve Onarım işine dönüşmüş olup Geçici Kabulün yapıldığı veya işin fiilen bitirildiği yıla ait Kurumlar Vergisi döneminde beyan edilir.

D.   Avans Ödemelerinde Gelir Vergisi Tevkifatı:

Yıllara sari İnşaat ve onarım işleri dolayısıyla yükleniciye ödenen avans ödemelerinden de gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Bu durumda hak edişlerden kesilmesi gereken gelir vergisi tevkifatı; belirli oranlarda kesilerek mahsup edilen avanslar düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden kesilecektir.

E.    İş Yılı İçinde Başlayıp Bitmiş Olmasına Rağmen Ödemenin Ertesi Yıl Yapılması Durumu:

İş aynı yıl içerisinde başlayıp bitmiş olmasına rağmen, istihkak ödemelerinin ertesi yıl yapılması işi yıllara sari hale getirmez. Bu durumda yapılan istihkak ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaz.

F.    Geçici Kabul Sonrasında Yapılan Hakedişlerde Gelir Vergisi Tevkifatı:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanun’un 44. maddesinde belirtildiği üzere Yıllara Sari İnşaat ve Onarım işlerinin bitişi; geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih veya işin fiilen tamamlandığı tarih işin bitim tarihi olarak kabul edilecektir. Bu nedenle, işin bitim tarihi olarak kabul edilen geçici kabul onay tarihinden sonra yapılan hak edişlerde gelir vergisi tevkifatı uygulanmaz.

Bessat ÖZ

Serbest Muhasebeci

Mali Müşavir

 

bottom
© Bu Site Muhasebe Türk Güvencesi İle Telif Haklarına Sahiptir
Web Tasarım: VKC